ریاضی هفتم صفحه 122 - فعالیت 1
۱- محسن میخواهد یک سکه بیندازد؛ سکه، رو میآید یا پشت؟ او سکه را میاندازد. سکه رو میآید. اگر دوباره سکه را بیندازد، رو میآید یا پشت؟ محسن سه بار سکه را میاندازد و هر سه بار رو میآید. اگر یک بار دیگر سکه را بیندازد، رو میآید یا پشت؟
پاسخ تشریحی و گام به گام ریاضی هفتم صفحه 122 - فعالیت 1
این فعالیت درباره مفهوم مهم **استقلال پیشامدها** در احتمال است. در آزمایشهای تصادفی مانند پرتاب سکه، نتیجه هر پرتاب **مستقل** از پرتابهای قبلی است.
### 🪙 تحلیل پرتاب سکه:
1. **پرتاب اول:** وقتی محسن اولین بار سکه را میاندازد، دو حالت همشانس دارد: **رو** یا **پشت**. احتمال هر کدام $$\frac{1}{2}$$ است.
2. **پرتاب دوم:** سکه یک بار رو آمده است. وقتی دوباره سکه را میاندازد، آیا نتیجه قبلی تأثیری دارد؟ **خیر.** نتیجه پرتاب دوم همچنان **رو** یا **پشت** است و احتمال رو آمدن دوباره $$\frac{1}{2}$$ است.
3. **پرتاب چهارم:** محسن سه بار پشت سر هم رو آورده است. این موضوع ممکن است عجیب به نظر برسد، اما یک اتفاق کاملاً تصادفی است.
* **سؤال:** اگر یک بار دیگر سکه را بیندازد، رو میآید یا پشت؟
* **پاسخ:** باز هم دو حالت همشانس وجود دارد: **رو میآید یا پشت میآید.**
**نتیجهگیری مهم:**
* مردم گاهی اوقات فکر میکنند چون رو سه بار پشت سر هم آمده، شانس پشت آمدن در پرتاب بعدی بیشتر است (این یک باور غلط رایج به نام **مغالطه قمارباز** است).
* اما در واقعیت، اگر سکه سالم باشد، احتمال رو آمدن یا پشت آمدن در هر پرتاب **همیشه** ثابت و برابر با **$$\frac{1}{2}$$** باقی میماند، و پرتابهای قبلی هیچ تأثیری بر آینده ندارند.
ریاضی هفتم صفحه 122 - فعالیت 2
۲- شما هم تجربه کنید: یک سکه بردارید، آن را ۱۰ بار بیندازید و در هر آزمایش، وضعیت سکه را با رسم چوب خط، در جدول مقابل یادداشت کنید. جدولتان را با دوستانتان مقایسه کنید. آیا جدول همه با هم یکسان است؟ نسبت تعداد رو آمدن سکه به تعداد کل آزمایشها را با توجه به جدول خودتان، به صورت یک کسر بنویسید. کسرتان را با کسرهای به دست آمده در کلاس مقایسه کنید. آیا کسرها با هم مساوی هستند؟
پاسخ تشریحی و گام به گام ریاضی هفتم صفحه 122 - فعالیت 2
این فعالیت یک **آزمایش عملی** در زمینه احتمال است که تفاوت بین **احتمال نظری** و **احتمال تجربی** را نشان میدهد.
### 📝 تکمیل جدول (مثال فرضی):
فرض کنید نتایج ۱۰ پرتاب سکه به صورت زیر باشد:
| نتیجه | چوب خط | تعداد |
| :---: | :---: | :---: |
| رو | ///// | 5 |
| پشت | ///// | 5 |
| **کل** | | 10 |
### 🔄 مقایسه جداول:
* **آیا جدول همه با هم یکسان است؟**
* **خیر، احتمالاً جداول همه دانشآموزان یکسان نیست.**
* ممکن است یک دانشآموز ۶ بار رو و ۴ بار پشت بیاورد، و دانشآموز دیگر ۳ بار رو و ۷ بار پشت. این به دلیل **تصادفی** بودن نتایج در تعداد کم آزمایشها است.
### 📐 محاسبه کسر احتمال تجربی (در مثال فرضی):
* **تعداد رو آمدن:** ۵ بار
* **تعداد کل آزمایشها:** ۱۰ بار
* **کسر احتمال تجربی (نسبت رو آمدن):** $$\frac{5}{10} = \frac{1}{2}$$
### ⚖️ مقایسه کسرها:
* **آیا کسرها با هم مساوی هستند؟**
* **خیر، احتمالاً همه کسرها با هم مساوی نیستند.**
* اگر نتایج متفاوت باشد (مثلاً $$\frac{6}{10}$$ و $$\frac{4}{10}$$)، کسرها نیز متفاوت خواهند بود.
### 💡 نکته مهم (قانون اعداد بزرگ):
* **احتمال نظری** رو آمدن سکه همیشه **$$\frac{1}{2}$$** است.
* **احتمال تجربی** (کسر رو آمدن) ممکن است در تعداد کم آزمایشها (مثل ۱۰ بار) با احتمال نظری متفاوت باشد.
* اگر این آزمایش را **بسیار زیاد** (مثلاً ۱۰۰۰ بار) تکرار کنیم، **احتمال تجربی** به تدریج به **احتمال نظری ($$\frac{1}{2}$$)** نزدیکتر خواهد شد (این همان **قانون اعداد بزرگ** است).